Arenberg

Vitalski over relaties en beuling met appelmoes

Door Ilse Prinsen / Foto's Mieke Verbijlen

Hij is naast stand-upcomedian ook dichter, schrijver en performer. Onder andere. En hij is een meester-verteller, in zijn onnavolgbare prettig gestoorde stijl. Vital Baeken ofte Don Vitalski vuurt in Beuling met appelmoes, gemaakt in opdracht van de Arenberg, een verhaal op je af over zijn romance met de bloedmooie Nastasja. En over beuling met appelmoes, de aanleiding tot een ‘stuitende, schrikwekkende, bloederige geschiedenis vol passie en verlangen’, aldus de perstekst. Meeslepend, geplukt uit zijn eigen leven en overgoten met een ‘Vitaliserend’ absurdistisch sausje.

Beuling met appelmoes, geweldige titel. Wat gaat daarachter schuil?

Met titels als Vitalski intiem, Vitalski all the way, Vitalski goes classic weet je op de duur niet meer welke voorstelling je al hebt gezien. Beuling met appelmoes roept bij veel mensen associaties op, en ze hebben er vaak een strenge opinie over. Wanneer iemand zegt ‘je smaakt naar beuling’, dan is dat geen compliment. Naar appelmoes misschien wel, maar verwacht je beuling en krijg je enkel appelmoes, dan kun je tegen dat laatste een stevige aversie krijgen. De voorstelling is gebaseerd op een waargebeurd verhaal over een heel mooie relatie die stukgaat op iets kleins. Beuling, inderdaad. Mijn vroegere vriendin Nastasja oppert op een winteravond: als we nu eens beuling met appelmoes aten? Terwijl ze naar de winkel is, krijg ik daar waanzinnig veel trek in. Maar ze komt thuis met enkel appelmoes, geen beuling. Een banaal feit waarop ik helemaal doorflip. Zo krijgt die relatie een apocalyptisch karakter. En zo gaat het in werkelijkheid ook. Of zoals Bukowski schreef: wanneer een man zelfmoord pleegt, is dat niet omdat zijn huis is afgebrand of zijn vrouw hem heeft verlaten … Neen, het is omdat plots zijn schoenveter knapt.

Hoe autobiografisch is deze voorstelling?

Ik verlang steeds wel naar het autobiografische, maar beland steevast in een absurder niveau. Johan Petit, de enige andere Vlaamse solo-performer met wie ik me verwant voel, werkt meer autobiografisch. We waren vorig jaar samen op Waargebeurd in de Arenberg, waarbij ik voorlas uit het dagboek dat ik als veertienjarige bijhield. Best gênant, al maakte ik natuurlijk wel een selectie. Het lijkt misschien alsof ik mij gemakkelijk blootgeef – ook door mijn blog – maar de meest markante anekdotes kun je vaak niet prijsgeven, zoals echte ruzies of erotiek. Helemaal waarheidsgetrouw kan ik Beuling met appelmoes dan ook niet noemen. Ik heb hierin bijvoorbeeld ook een relatie met Annick De Ridder (lacht). Maar voor alle duidelijkheid: dit is een van mijn minst seksueel getinte voorstellingen. Familievriendelijk. Zonder seksgrappen, heel atypisch voor de hedendaagse comedy. Ik portretteer Nastasja als een krachtige sympathieke dame. Ze strijkt mijn dassen, wast mijn kleren en knipt mijn haar. Soms gaat ze in overdrive, strijkt mijn haar en knipt mijn das.

Het is duidelijk: jouw absurde humor is ook in deze voorstelling niet veraf. Valt Beuling met appelmoes onder de noemer stand-upcomedy?

Neen, het is meer een genadeloze stand-uptragedy dan een dijenkletser. Een voorstelling als De ideale schoonzoon, waarmee ik hier twee jaar geleden stond, kun je wel bestempelen als stand-upcomedy. Het publiek lachte welgeteld elke 40 seconden. Maar om die grapdichtheid – wat een lelijk woord – te bereiken moet ik wel twee jaar lang intens try-outen. Voor het maken van Beuling met appelmoes was de tijd beperkt, dus vluchtte ik lafhartig weg in het genre van de vertelling. Dat is een piece of cake tegenover comedy. Een verhaal moet in de eerste plaats boeien en authentiek zijn. Wordt er gelachen, dan is dat meegenomen. In Beuling met appelmoes recycleer ik geen oud materiaal, geen grappen waarvan ik weet dat die werken. De vertelling is helemaal vers en fris. Dat maakt het ook best spannend. Gelukkig zeggen mijn fans me regelmatig: je moet niet per se grappig zijn. Dat is bevrijdend. Vertellen doe ik vrij moeiteloos, al blijft het maken van een voorstelling kolossaal veel werk. Het is gemakkelijk om een uur lang uit je nek te kletsen, maar de kunst is om zo weinig mogelijk woorden te gebruiken. De vertelling is trouwens een genre dat in de verdrukking is, terwijl de Vlaamse comedy moet opletten niet altijd dezelfde gezichten op te voeren. Vaak krijg ik het gevoel dat ik het allemaal al heb gezien. Maar waar zijn nog de echte vertellers?

Het is gemakkelijk om een uur lang uit je nek te kletsen, maar de kunst is om zo weinig mogelijk woorden te gebruiken.

Vitalski

Beuling met appelmoes is voor het eerst te zien in Arenberg. Is er een tournee aan verbonden?

Neen, ik maakte de voorstelling in opdracht van de Arenberg en ze staat voorlopig enkel daar op de planken. Het is best mogelijk dat het stuk nadien een eigen leven gaat leiden, maar daarop heb ik nu nog geen zicht. Ik heb wel op een twintigtal locaties getry-out. Bewust in zo klein mogelijke zalen, want ik wil mijn publiek opsparen. Ik ben maar een kleine vis, en de grote zaal van de Arenberg is een beetje out of my league. Versta me niet verkeerd, ik vind mezelf steengoed, maar ik speel niet zoals Alex Agnew of Kommil Foo vijf keer na elkaar grote zalen vol. Dat is ook niet mijn ambitie. Als prille twintiger wilde ik vanuit mijn jeugdige hoogmoed wel per se in de grote zaal van de Arenberg spelen. Ik kwam hier aankloppen met mijn stoute schoenen aan en huurde de grote zaal af voor Dringend verzocht. Ik was toen vierentwintig, nu heb ik exact dubbel zo veel jaren op de teller staan. En er is geen jaar gepasseerd zonder dat ik in de Arenberg heb gespeeld. Eigenlijk mag ik dat hier wel eens beklemtonen: ik ben een van de meest doorwinterde oude rotten die met de Arenberg is gelieerd.

De jeugdige hoogmoed is intussen verleden tijd, zijn de scherpe kantjes eraf?

Ja, toch wel. Ik voel niet meer de behoefte om met mijn onderbroek op het hoofd op een toog te staan zingen met een punkband. Dat zou ook niet meer kloppen. Ik prefereer het dickensiaanse lezen van een boek bij het haardvuur met een kop thee. De avonden waarop ik niet moet optreden, wil ik bij mijn kinderen zijn. Sinds een halfjaar geef ik ook les op een middelbare school. Dat is flippen, plots al die realiteit op je achtenveertigste, al is het ook leerrijk en erg liefdevol. Ik vrees alleen dat sindsdien mijn titel van Antwerps Nachtburgemeester aan de wilgen hangt. Maar ooit maak ik een voorstelling over mijn jaren als leerkracht. Nadat ik ben buitengegooid misschien (lacht).

Vitalski vertelt
Beuling met appelmoes
23.01.20
20.15u
Grote Zaal