Arenberg

Maaike Cafmeyer over humor die grenzen verlegt.

Door Ilse Prinsen / Foto's Mieke Verbijlen

Maaike Cafmeyer is een klasbak. In het theater gaf ze al langer blijk van een breed scala aan acteertalenten, haar recente glansprestatie in de één-fictiereeks De Twaalf sloeg nu ook tv-kijkend Vlaanderen met verstomming. In mei is deze actrice én begenadigd zangeres te zien in Arenberg in de voorstelling Hullep. En dat aan de zijde van Peter De Graef en drie muzikanten, onder wie ook haar partner, cellist Frans Grapperhaus. Wij spraken met haar over theater, over comedy, en over vrouw-zijn.

Maaike, sta je in Hullep voor het eerst op de planken met je man?

Vorig jaar kwamen Frans en ik al in een kleinschalige productie tot de ontdekking dat het werkt: ik het tekstuele en hij het muzikale luik. Dat was in Middelkerke. Actrice Mieke Dobbels organiseerde er een avond met vrouwelijke comedians. Ik maakte daar een stuk voor, Wouter Deprez coachte en Frans speelde muziek. En dat was de start van iets nieuws. Niet alleen was er de fijne vaststelling dat het erg leuk samenwerken was met Frans, ook het onderwerp dat ik toen heb aangekaart, sloeg keihard aan. Vrouw-zijn in deze wereld, een thema dat ik graag nog meer aan bod wil laten komen.

Blijft het voor vrouwen knokken in de wereld van tv en theater?

Het begint wel te bewegen, maar als vrouw moet je toch altijd wel tegen iéts vechten. Denk aan een geweldige actrice als Scarlett Johansson, die moet opboksen tegen haar eigen sexappeal. Je kunde wordt soms naar de achtergrond geschoven door je gender. En door je leeftijd. Je kent mijn verhaal wel over het feit dat ik – wegens te oud – niet werd geselecteerd voor de rol van een 45- jarige, hoewel exact mijn eigen leeftijd. Toch zie ik ook zeker positieve evoluties, zoals in series als Big Little Lies, met geweldige rollen voor ouder wordende actrices als Nicole Kidman en Meryl Streep. En Laura Dern, die trouwens ook in de serie Enlightened schittert in een tragikomische rol.

Hullep wordt omschreven als een tragikomische muzikale voorstelling. Wat kunnen we daarbij verwachten?

Het is geen comedyshow, geen stream of consciousness, maar wel een voorstelling die echt over iets gaat. Over hoe je bedrogen kunt worden door iemand anders. Over twee mensen die niet zijn zoals ze zich voordoen. Wat je denkt dat er is, is er soms helemaal niet. Dat komt in deze tijd vaak voor: wie is die mens aan de andere kant van de computer? Je kunt je daarbij stevig mispakken. We projecteren ook onze eigen verwachtingen en gevoelens nogal gemakkelijk op anderen. Dat is het vertrekpunt van Hullep, en ik vroeg Peter De Graef om me te helpen met schrijven. Het is erop uitgedraaid dat hij het heeft geschreven. Lucky me! Al zijn stukken gaan in de diepte, handelen over de menselijke psyche, over de menselijke onvolmaaktheden. De repetities zijn net gestart en het zal nog een hele puzzel worden, maar puzzelen is zalig. Samen vertolken Peter en ik zijn tekst, en Frans schreef de muziek. Ik heb wel vaker muzikale projecten gedaan en ik zing ook in deze voorstelling. Eigenlijk roeren we alle kunsten die we samen beheersen bij elkaar. Ik ben zelf benieuwd naar het eindresultaat.

Is theater voor jou een grotere liefde dan tv?

Ja, ik geloof van wel. Op het podium moet je door. Altijd, wat er ook gebeurt. Je treedt een ander level binnen. Ik kan telkens weer wreed ambetant lopen voordat een voorstelling begint en me afvragen: “Waarom? Wat doe ik hier?” Tot ik op dat podium sta. Toneelspelen is de leukste drug die er bestaat. Je behaalt een concentratieniveau dat je anders nooit benadert. Dat doet deugd, en achteraf ben je doodmoe maar voldaan. Op televisie heb ik natuurlijk in De Twaalf een prachtige rol mogen spelen. Met ontzettend positieve respons. Dat bewijst dat mensen veel breder denken dan de geplogenheden. Wat ik daar getoond heb, deed ik al wel in het theater, maar op het scherm nog niet. Dat de kijkers me niet hebben vastgepind op mijn vroegere tv-werk, bewijst dat ze het fijn vinden om me in andere rollen te zien dan komische. Ik hou wel ontzettend van humor. Ik ben geen stand-upcomedian, maar humor heeft me altijd erg geholpen: het is zalvend en ontmijnend.

Toneelspelen is de leukste drug die er bestaat. Je behaalt een concentratieniveau dat je anders nooit benadert.

Maaike Cafmeyer

Zie jij qua humor een verschil tussen vrouwen en mannen?

Neen, goeie humor is goeie humor. Maar onze positie in de maatschappij is niet dezelfde, en vrouwen blijven timmeren aan gelijkwaardigheid. Dat genereert andere onderwerpen waarmee je kunt lachen. Humor is voor vrouwen vaak een oplossing om uit heikele situaties te geraken, bij mannen is het meer een middel om te scoren. Maar het ene is zeker niet beter dan het andere. Ik kan met zowel mannen als vrouwen heel hartelijk lachen. En ook daarin zijn er verschuivingen aan de gang. Tien jaar geleden kwamen mannen nog weg met grappen als “ik heb haar een glaasje rohypnol gegeven …”. Die tijden zijn veranderd. Al kunnen vrouwen ook humor plegen over vrouwonvriendelijke onderwerpen, door de situatie helemaal om te draaien. Ik vind dat keigoed, dat had vroeger niet gekund. Alleen jammer dat ik te weinig tijd heb om voorstellingen te gaan bekijken. Er is heel veel jong talent dat ik nog wil ontdekken.

Laat ons eens grasduinen door het comedyprogramma van Arenberg. Welke comedians zou jij dit voorjaar graag aan het werk zien?

Ik moet toegeven dat er heel wat namen op het programma staan die bij mij niet meteen een belletje doen rinkelen. Maar ze triggeren mij wel. Vrouwelijke comedians als Serine Ayari. Ik ben heel nieuwsgierig naar haar wereld, en wil echt komen luisteren. En Jovanka Steele, een Amerikaanse die in West-Vlaanderen woont, da’s al een goed begin (lacht). Opmerkelijk toch, hoe ze die omgekeerde beweging vanuit Hollywood maakte, dat prikkelt mijn nieuwsgierigheid. Ik zag hem ook nog niet aan het werk als comedian, maar ik denk dat de show van Latif ook absoluut de moeite zal zijn.

Ik hou enorm van comedians, en artiesten tout court, die grenzen opzoeken en verleggen. Ik heb oneindig veel respect voor mensen die mij in durf overtreffen. Ik ben zelf voor geen kleintje vervaard, maar ik durf toch nog niet genoeg. Ik kwets niet graag mensen, maar als je me shockeert, doe het dan goed. Zo vind ik Steven Mahieu beestachtig goed. Net doordat hij bruuskeert, begin je anders over bepaalde zaken te denken. Het is tof wanneer artiesten lak hebben aan wat iedereen denkt. Ik hou van comedians die telkens weer onverwacht uit de hoek durven te komen. Theo Maassen heeft dat, Micha Wertheim ook. Nederlandse comedians zijn keihard ad rem en welbespraakt. En Vlamingen zijn wel geweldig absurdistisch, maar in het brengen van een samenhangend verhaal steken Nederlanders ons de loef af. Ik hou van verhalen met een begin, midden en eind. Maar ook het absurde kan ik waarderen, zoals de humor van Kamagurka en Herr Seele. The return of the comeback, alleen al voor de titel zou je naar hun voorstelling in Arenberg moeten gaan kijken. Herr Seele komt ook uit Torhout, zoals ik. Zijn ouders waren bevriend met de mijne. Hij en Kamagurka boezemden me angst in, maar het zijn fantastische kerels, op hun best wanneer het allemaal misgaat. Ook dat bewonder ik.

Heb je op het vlak van theater nog interessante tips uit het Arenbergprogramma? Naast Hullep natuurlijk.

Naar Locke van Compagnie Cecilia ben ik bijvoorbeeld erg nieuwsgierig. Koen De Graeve en Tom Vermeir zijn twee van de beste acteurs die Vlaanderen heeft. Onwaarschijnlijk wat ze doen voor dit stuk: ze tossen telkens voor de voorstelling over wie welke rol gaat spelen. Elke avond wordt een verrassing, magistraal. Ik heb in 2018 in het stuk Slachtinge gespeeld, net zoals Locke geregisseerd door Yahya Terryn. Dat is een man om in de gaten te houden, heel getalenteerd. Hij weet uit zijn acteurs dingen te krijgen, zonder dat je het zelf in de gaten hebt. Hij maakt theater op de rand van de pijn en van de gêne, maar ook troostend. Dat heb ik nodig: voorstellingen die me bijblijven, die niet vrijblijvend zijn. Zoals ik ook denk dat Hullep zal worden.

Hullep
Maaike Cafmeyer & Peter De Graef
Muziek: Frans Grapperhaus, Sara De Smedt en Tine Roelens
22.05.20